دیابت شیرین اولین بار در سال ۱۵۵۲ قبل از میلاد در پاپیروس های مصری توصیف شد،حشرات دور ادرار شیرین کسانی که ادرار زیادی دفع می کردند،جمع می شدند و افرادی که ادرار شیرین را می چشیدند، می توانستند به تشخیص برسند.البته خود واژه دیابت توسط(( آراتئوس))،پزشک برجسته ای که در قرن دوم بعد از میلاد در اسکندریه و رم می زیست ،ابداع گشت.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، در سایت دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه ( http://paveh.kums.ac.ir ) می خوانیم : و از واژه ((دیاباینو)) به معنی عبور کردن از برای توصیف حالتی استفاده نمود که در آن مقدار زیادی ادرار از کلیه ها عبور می کرد.واژه لاتین ((ملیتوس)) به معنی شیرین مثل عسل نیز در قرن ۱۸ اضافه شد.
(آراتئوس(دیابت چیست؟
دیابت یک بیماری مزمن است که وقتی پانکراس (لوزالمعده ),انسولین تولید نمی کند یا وقتی که بدن نمی تواند از انسولین تولید شده استفاده موثر کند اتفاق می افتد.
انسولین در بدن چه نقشی دارد؟
بیشتر تنطیم گلوکز بدن کار و مسئولیت انسولین است.(گلوکز منبع اصلی تامین سوخت سلول های بدن است) بعد از صرف غذا میزان گلوکز خون افزایش می یابد.در این هنگام انسولین از سلول های بتای جزایر لانگرهانس لوزالمعده(پانکراس) ترشح یافته و میزان گلوکز خون را کاهش می دهد.کاهش گلوکز خون باعث کاهش میزان انسولین می گردد.پس می توان گفت ((توقف تولید انسولین یا استفاده نکردن ازانسولین هر دو باعث افزایش گلوکز درخون می شود.)) و دیابت در واقع بیماریی است که میزان گلوکز خون در آن افزایش دارد.
مولکول انسولین.پانکراس
دیابت چهار نوع اصلی دارد:
افرادی که دیابت نوع اول دارند یعنی مقدارخیلی کمی انسولین تولیدمی کنند و یا اصلا انسولینی در بدنشان تولید نمی شود و لازم است که برای ادامه زندگی انسولین تزریق کنند. این نوع بیماری به دلیل نشانه های بالینی خوبی که دارد سریع تر از نوع دوم قابل تشخیص است. دیابت نوع ۱ یا دیابت نوجوانان، که نوعی بیماری خودایمنی است و در نتیجه تخریب نابجای سلولهای مولد انسولین بوسیله دستگاه ایمنی بدن رخ میدهد. علت این بیماری که معمولا افراد را در سنین نوجوانی درگیر میکند، دقیقا مشخص نیست و علاجی هم برای آن وجود ندارد.
این بیماران مجبورند از همان ابتدا با تزریق انسولین خارجی کمبود این هورمون را در بدن رفع کنند و قند خود را در حالت عادی نگه دارند.
نوع دوم دیابت افرادی هستند که نمی توانندازانسولین استفاده موثرکنند .آنها می توانند بیماریشان را تنها با تغییر روش زندگی کنترل کنند ومعمولا بیشتربه داروهای خوراکی نیازدارند و کمتر به تزریق انسولین نیازمند هستند. قابل ذکراست ,طبق آماربیش از۹۰ درصدازموارد دیابت درجهان دیابت نوع دوم است . ممکن است افراد مبتلا به دیابت نوع دوم علایم مشابه نوع اول داشته باشند,اما این علایم کمتر ظاهر شود,اکثرا افراد مبتلا به این نوع دیابت علایمی ندارند و فقط بعد از چند سال به واسطه بیماری دیگری متوجه آن می شوند. دیابت نوع ۲ یا دیابت بزرگسالان معمولا در میانسالی بروز میکند و زمینه ارثی در ایجاد آن دخیل است. این نوع دیابت به علت مقاومت پیدا کردن سلولهای بدن به انسولین رخ میدهد.
لوزالمعده مبتلایان به این نوع دیابت انسولین تولید میکند، اما این مقدار آنقدر کافی نیست که سطح قند خون یا گلوکز را در حد عادی حفظ کند. یک عامل مهم در ایجاد مقاومت به انسولین و بالارفتن قند خون در این بیماران چاقی آنهاست.
دیابت نوع ۲ نیز علاجی ندارد، اما کارهای مختلفی میتوان برای اداره درمانی و نیز پیشگیری از آن انجام داد. برای کنترل و جلوگیری از این بیماری باید رژیم غذایی سالم مصرف کرد، به مقدار کافی ورزش کرد و وزن خود را متعادل نگهداشت.
بیمارانی که این اقدامات در آنها موثر واقع نشود، معمولا تحت درمان با قرصهای خوراکی پایینآورنده قند خون قرار میگیرند؛ البته ممکن است در درازمدت این قرص ها تاثیر خود را از دست بدهند و بیمار مجبور شود با تزریق انسولین قند خون خود را طبیعی نگهدارد.
نوع سوم دیابت دربعضی موارد حاملگی اتفاق می افتد, اما معمولا پس از حاملگی برطرف می شود
نوع چهارم دیابت ناشی از نقایص ژنتیکی در کارکرد سلول های ترشح گر انسولین و یا در عملکرد انسولین است.
با توجه به اهمیت دیابت نوع ۱و۲ در این مقاله به این دو نوع پرداخته می شود و نوع ۳ آن در مقاله ای به تفصیل مورد بحث قرار می گیرد.
علایم دیابت نوع اول
تشنگی بیش ازحد,گرسنگی دایمی ,تکررادرار,کاهش وزن ناگهانی ,خستگی مفرط و تاری دید می باشد. به نظرمی رسدعوامل خطردرابتلا به دیابت نوع اول دوعامل ژنتیکی ومحیطی باشد,عوامل محیطی مانند ویروس ها و برخی موادغذایی می توانند عاملی برای ابتلا به دیابت نوع اول باشند اگرچه اثر آن ها کاملا به اثبات نرسیده است .
علل شایع شیوع دیابت نوع ۲ عبارتند از:
ناکافی بودن انسولین تولید شده از لوزالعمده برای حفظ کار طبیعی سلولهای بدن ،اختلال در استفاده از انسولین در سلولهای بدن به علل نامعلوم .عوامل افزایش دهنده این بیماری عبارتند از:چاقی در بزرگسالان ،استرس ،حاملگی ، استفاده از بعضی از داروها، مثل قرصهای ضدبارداری، داروهای ادرارآور از نوع تیازیدی، کورتیزول یا فنیتوئین
دیابت و عوارض آن:
دیابت بیماری مزمنی است که درطول زندگی فرد باید دقیقا کنترل شود,بدون مراقبت صحیح ,قندخون می تواند بالا برود که این امر در دراز مدت به بدن آسیب می رساند و باعث اختلال در بافت ها واندام های مختلف بدن می شود. درکوتاه مدت وبلندمدت عوارض دیابت شامل بیماری قلبی وعروقی ,بیماری کلیه (نفروپاتی دیابتی ),بیماری اعصاب (نوروپاتی دیابت )وبیماری چشم (رتینوپاتی دیابتی)می گردد.با توجه به اینکه بیماریهای قلبی وعروقی ناشی ازدیابت شامل آنژین صدری , حمله قلبی ,ایست قلبی وسکته مغزی می باشد,می توان گفت که بیماری های قلبی و عروقی بیشترین مورد مرگ ومیر درافراد دیابتی وعلت اول مرگ درکشورهای صنعتی است .
همچنین نتیجه افزایش وپیشروی آرام پروتیین درادرار,عاقبت منتج به نارسایی کلیه می شود.
این اتفاق معمولا سال ها بعد ازاولین تشخیص دیابت رخ می دهد و اگر فشار خون و قندخون درست کنترل شود این اتفاق به تاخیرمی افتد. دربیشترکشورهای توسعه یافته درحال حاضر دیابت علت بیشترین موارد نارسایی کلیه ,وابستگی به دیالیز یا پیوندکلیه است . بااشاره به اینکه دیابت می تواندعامل صدمه زدن به رشته های اعصاب شود, می توان گفت که کرخی وبی حسی پاها شایع ترین علامت بیماری اعصاب بوده که در اثرآسیب به اعصاب پا ایجاد می شود. نوروپاتی یا بیماری های اعصاب درپاره ای ازموارد می تواندبه دردهای شدید منجرشوداما بیشترمواقع بدون درد پیش می رود.درنتیجه نبودعلایم نوروپاتی دیابتی احتمال زخم پا یا قطع عضو وجود دارد. همچنین دیابت بیشترین علت نابینایی درافراد جوان و کارآمد درجهان توسعه یافته نیزمی باشد .
عوامل خطر در ابتلا به نوع دوم دیابت نیزاضافه وزن وچاقی ,بی تحرکی,رژیم غذایی با چربی بالاو فبیرکم ,نژاد,سابقه فامیلی ,سن و وزن کم هنگام تولد است . هر چه بیشتر فردی عامل خطرداشته باشد بیشتردرمعرض خطرابتلا به دیابت می باشد. گفتنی است ,خطرابتلا به دیابت در مردها و زن ها همراه با افزایش وزن به شدت روبه افزایش است . افزایش شیوع دیابت نوع دوم درهمه دنیا بخصوص درکشورهای درحال توسعه گروه های خاص و کودکان نوعی اعلام خطراست که اغلب ناشی ازاضافه وزن است .
در چه شرایطی بیمار می بایستی به پزشک مراجعه کند:
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان علایم دیابت شیرین را دارید.
برای دانلود کلیک کنید
برچسب ها:
بشناسیم,
بهتر,
دیابت
نوشته: admin
تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۳۸۹
